Wszystko o mediacji

Mediacja – jest to dobrowolne i poufne porozumienie stron będących
w konflikcie w obecności bezstronnej i neutralnej trzeciej osoby – mediatora.

Celem mediacji jest doprowadzenie do ugody, która zadowoli obie strony.

Mediacja pozwala szereg spornych spraw, rozpatrzyć w krótkim czasie i po bardzo niskich kosztach. Mediacja ukierunkowuje strony na wspólne rozwiązanie problem, konfliktu.

W postępowaniu mediacyjnym liczą się zadośćuczynienie, przeproszenie, przebaczenie, wspólne rozwiązanie  problemu, a także uczucia ludzi i ich emocje.

W postępowaniu mediacyjnym nie ma sądu, sędziego, prokuratora. Ja też nie jestem sędzią. Sędziami są strony konfliktu, które w mojej obecności i pod moim kierownictwem same rozstrzygają swój spór.

Mediacja odbywa się w miejscu neutralnym. Czas prowadzenia mediacji zależy od aktywności stron konfliktu, od tego jak szybko ustalą wspólne stanowiska w sprawie.

Kieruje procesem mediacji i organizuję  spotkania. Wysłuchuje wystąpień stron. Pomaga w sformułowaniu ugody, którą strony same wypracują  i zgodnie ją przyjmą.

• Mediator jest organizatorem spotkań, przestrzega określonych reguł prowadzenia rozmowy a strony są  gospodarzami tych spotkań. Obowiązuje nas zasada dobrowolności  udział w mediacji jest dobrowolny. Każda ze stron (strony konfliktu, mediator) ma prawo wycofać się bez żadnych konsekwencji i w każdym momencie z dalszego udziału w mediacji. Nikt nie może być zmuszany do udziału w postępowaniu mediacyjnym. Osoba mediatora oraz reguły procedury powinny być zaakceptowane przez wszystkie strony.
• Neutralność – mediator nie ma prawa narzucać swoich rozwiązań, nawet jeśli widziałby, że są najlepsze, jak również zmuszać do ustępstw.
• Mediatora obowiązuje bezstronność tzn. nie wyróżnia, ani nie faworyzuje żadnej strony. Nie ma prawa oceniać pod  względem np. wieku, pochodzenia, rasy, zachowania, płci itp. Nie ma prawa przyjmować od was żadnych prezentów, korzyści materialnych. Jednym słowem ma respektować godność i czuwać, aby strony odnosiły się do siebie z szacunkiem.
• Mediacja jest Poufność zobowiązuje mediatora jak i strony.
• Mediacja przebiega w warunkach prywatności, co pozwala na otwartość,ochronę reputacji i „zachowania twarzy”.
• Żadna decyzja nie może być podjęta bez zgody stron– strony zachowują kontrolę i władzę zarówno nad samym procesem mediacji jak i treścią ugody czy porozumienia.
• Każda ze stron ma prawo w każdej chwili odstąpić od stołu mediacji.
• Można prosić na spotkanie na osobności z mediatorem – celuzgodnienie stanowiska czy przekazanie informacji itp.
• Od każdej strony wymaga się właściwego i uprzejmego zwracania się do siebie. Należy dążyć do opanowania własnych emocji. Nie używać słów wulgarnych obraźliwych.
• Treść ugody ustają strony wspólnie. Zadaniem mediatora, jak i stron, będzie ocena warunków ugody: czy są realne do wykonania, czy są zgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego.
• Strony mają prawo w trudnych sprawach lub powstałych wątpliwością zasięgać porady specjalistów, prawników, rodziny itp.

Problem mediacji reguluje ustawa z dnia 28.07.2005r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 172, poz. 1438 z dnia 9.09.2005r.).

W kodeksie postępowania cywilnego: Dział II – „Postępowanie przed sądem pierwszej instancji”;  Rozdział 1 – „Mediacja i postępowanie pojednawcze”;  Oddział 1 nosi tytuł –  „Mediacja”

• Mediację prowadzi się na podstawie umowy o mediację( zawierają ją dwie strony). –  183¹ § 2 k.p.c.
• Mediację prowadzi się na podstawie postanowienia sądu, który kieruje strony do mediacji. –  183¹ § 2 k.p.c.
• Jedna strona doręcza mediatorowi  wniosek o przeprowadzenie mediacjiprzedstawiając jednocześnie dowód doręczenia jego odpisu drugiej stronie, która winna na piśmie  wyrazić zgodę na mediację i mediatora.  –  183⁶ § 1 k.p.c.

• Stały mediator– wpisany na listę organizacji społecznej lub zawodowej, który wyraził na piśmie zgodę na wpis na listę stałych mediatorów. Listę
  z wykazem stałych mediatorów, dane i nazwę ośrodka mediacyjnego przekazuje się do wiadomości Prezesa Sądu Okręgowego.  183² § 3. k.p.c.
• Mediatorem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, korzystająca w pełni z praw publicznych. art. 183² § 1. p.c.
• Mediatorem może być sędzia w stanie spoczynku.  183² § 2. k.p.c.

• Mediator powinien zachować bezstronnośćprzy prowadzeniu mediacji.
• Mediator jest zobowiązany zachować w tajemnicy fakty, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji. 183^4.§ 2 k.p.c.
• Postępowanie mediacyjne jest poufne.
• Mediator ma obowiązek w ciągu tygodnia rozpocząć postępowanie mediacyjne lub odmówić prowadzenia mediacji informując o tym fakcie strony, sąd, ECM . 183² § 4. k.p.c.
• Mediator ustala termin i miejsce posiedzenia mediacyjnego.
• Mediator sporządza protokół z przeprowadzonej mediacji, który podpisuje. Odpis protokołu mediator doręcza stronom.  183¹²   k.p.c.
• Mediator pomaga stronom napisać treść ugody. Po zawarciu ugody mediator niezwłocznie składa protokół w sądzie. Jeżeli ugodę zawarto przed mediatorem, sąd na wniosek strony niezwłocznie przeprowadza postępowanie co do zatwierdzenia tej  ugody.  183¹⁴ § 1 .k.p.c.
• Ugoda zawarta przed mediatorem ma po jej zatwierdzeniu przez sąd moc prawną ugody zawartej przed sądem.  183¹⁵ §1. k.p.c.

Do tej pory uznawano, że rozstrzyganie konfliktów przez sąd jest jedynym
i najlepszym rozwiązaniem. Czy to jest rzeczywiście słuszne?

Sąd zajmuje się żądaniami stron i ocenia je na podstawie obowiązujących przepisów oraz w ramach przedstawionych przez strony dowodów.

Mediacja natomiast skupia swoją uwagę głównie na interesach stron, na tym, co każda ze stron uważa za sprawiedliwe, nie tylko na dokładnej interpretacji treści przepisów prawnych.

Porównanie cech postępowania sądowego i mediacji.

Z powyższego zestawienia wynika, że różnice między sądem a mediacją są olbrzymie z korzyścią  dla mediacji.

Dodatkowo należy wiedzieć, że w sądzie cywilnym występuje:

1. Powód– składa dokumenty przeciwko pozwanemu.
2. Pozwany– przeciwko niemu toczy się sprawa.

• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiejz 2.04.1997r. ( U. z 1997r.,
  nr 78, poz. 483) – art. 2, art. 31 ust. 1 i 2, art. 32, 45, 47, 71, 72, 80,  82, 166, 182.

Art. 2. Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym,
                    urzeczywistniającym  zasady sprawiedliwości społecznej.

Art. 31. 1.   Wolność człowieka podlega ochronie prawnej.

2. Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.

Art. 32.1.   Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego       traktowania    przez władze publiczne.

2. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym    lub gospodarczym z jakiejkolwiek  przyczyny.

Art.45. 1. Każdy      ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny
i niezawisły sąd.
Art. 47.      Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

Art.71.1.  Państwo w swej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej
i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz  publicznych.

2. Matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy   władz publicznych, której zakres określa ustawa.

Art. 72. 1.   Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawożądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją.

Art. 80.     Każdy ma prawo wystąpienia, na zasadach określonych w ustawie,  do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o pomoc w ochronie swoich wolności lub praw naruszonych przez organy władzy publicznej.

Art. 82.  Obowiązkiem obywatela polskiego jest wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne.

Art.166.3. Spory kompetencyjne między organami samorządu terytorialnego
                     i administracji rządowej rozstrzygają sądy administracyjne.

Art. 182.  Udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości określa    ustawa. 

• Ustawa kodeks karnyz dnia 6.06.1997r. ( U. z 1997r., nr 88, poz. 555) – art.46 § 1,2, art. 53 § 3,  art. 60 § 2, art. 66 § 3 k.k.
• Ustawa kodeks postępowania karnegoz dnia 6.06.1997r.

      (Dz. U. z 1997r., nr 89, poz. 555) art.23a, art. 339 § 4, art. 325i § 2, art. 492 – 494, art. 499 k.p.k

• Ustawa kodeks postępowania cywilnego– ustawa z dnia 28.07.2005r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych ustaw
  ( U. 2005r., nr 172, poz. 1438).art. 183¹ –  183¹⁵ k.p.c
• Ustawa kodeks pracy– art. 244 – 258 ustawy z dnia 26.06.1974r.
  ( U. z 1998r., nr 21, poz. 94).
• Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwościz dnia 18.05.2001r. w sprawie postępowania mediacyjnego  w sprawach nieletnich ( U. nr 56, poz. 591 z dnia 6.06.2001r.).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 13.06.2003r. w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych. ( U. nr 108, poz. 1020 z dnia 26.06.2003r.).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 18.06.2003r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym ( U. nr 108, poz. 1026 z dnia 26.06.2003r.).
• Ustawa z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. ( U.nr 167, poz. 1398 z dnia 1.09.2005r.).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 30.11.2005r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym ( U. nr 239, poz. 2018 z dnia 7.12.2005r.).
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznejz dnia 19.12.2002r.

w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. (Dz. U. 2002r.,
nr 236, poz. 1990).

• „Kodeks etyki mediatora” wydanie Polskie Centrum Mediacji, 2002 rok.

        –   reguluje podstawowe zasady etyczno-moralne mediatora, określa obowiązki,     zadania i prawa mediatora.